Trong suốt quá trình sinh trưởng của cây lúa, giai đoạn đẻ nhánh được xem là một trong những mốc rất quan trọng.

Đẻ nhánh là thời điểm quyết định số lượng chồi hữu hiệu – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất cuối vụ.

Khi cây lúa có từ 4 – 5 lá thật, quá trình đẻ nhánh sẽ chính thức bắt đầu. Nhiều bà con thường cho rằng “càng nhiều chồi càng tốt”, tuy nhiên thực tế không phải vậy. Điều quan trọng không chỉ nằm ở số lượng chồi tổng thể, mà nằm ở số lượng chồi hữu hiệu trên diện tích

.

Chồi hữu hiệu là gì?

Trong một bụi lúa luôn tồn tại hai nhóm chồi:

Chồi hữu hiệu: là những chồi khỏe, phát triển đủ mạnh và đủ thời gian để tạo đòng – trổ bông ở giai đoạn sinh sản. Đây chính là nhóm chồi mang lại năng suất thật sự.

Chồi vô hiệu: là những chồi sinh ra trễ, sinh trưởng yếu, bị cạnh tranh dinh dưỡng hoặc ánh sáng, không thể tạo bông hoặc cho bông rất kém.

Do vậy, số lượng chồi nhiều chưa chắc mang lại năng suất cao nếu phần lớn là chồi vô hiệu. Mục tiêu của nhà nông là phải tối ưu số chồi hữu hiệu trên mỗi mét vuông, thay vì chỉ chú trọng tăng số chồi.

Bao nhiêu chồi hữu hiệu là lý tưởng?

Trong điều kiện sản xuất lúa hiện tại, số lượng chồi hữu hiệu phù hợp là khoảng 500 – 600 chồi hữu hiệu/m². Khi đạt được mức này, ruộng lúa gần như đã “định hình” được năng suất tiềm năng, tạo tiền đề vững chắc để bước vào giai đoạn làm đòng – trổ bông.

Tuy nhiên, đây là con số không dễ đạt được nếu ruộng lúa không được chăm sóc đúng cách ngay từ đầu. Để gia tăng tỷ lệ chồi hữu hiệu, bà con cần đồng thời đảm bảo 3 yếu tố then chốt.

Ba yếu tố quyết định số lượng chồi hữu hiệu

Mật độ gieo sạ hợp lý

Mật độ gieo sạ là yếu tố hàng đầu ảnh hưởng đến cấu trúc ruộng và khả năng đẻ nhánh. Sạ quá dày khiến cây cạnh tranh nhau về ánh sáng, dinh dưỡng và làm tăng nguy cơ phát sinh sâu bệnh. Ngược lại, sạ quá thưa lại làm giảm tổng số chồi tiềm năng.

Một mật độ vừa phải sẽ giúp ruộng lúa thông thoáng, ánh sáng phân bố đều, tạo điều kiện lý tưởng cho các chồi khỏe phát triển. Khi nhận đủ ánh sáng và ít bị cạnh tranh, cây lúa sẽ ưu tiên phát triển những chồi mạnh – chính là chồi hữu hiệu.

Dinh dưỡng cân đối và quản lý nước khoa học

Dinh dưỡng là nền tảng giúp cây lúa phát triển bộ rễ khỏe, thân cứng và đẻ nhánh tập trung. Bón phân không cân đối hoặc sai thời điểm dễ dẫn đến hiện tượng đẻ nhánh lai rai, khiến tỷ lệ chồi vô hiệu tăng cao.

Một số nguyên tắc quan trọng giúp tối ưu số chồi hữu hiệu:

Bón phân đúng thời điểm, phù hợp sức khoẻ cây.

Cân đối giữa đạm – lân – kali, tránh thừa đạm làm cây mềm yếu, dễ đổ ngã.

Tăng cường dinh dưỡng giúp bộ rễ khỏe, tạo nền tảng phát triển chồi mạnh.

Song song với dinh dưỡng, quản lý nước cũng rất quan trọng. Mực nước lý tưởng trong giai đoạn đẻ nhánh là 3–5 cm, giúp cây sinh trưởng ổn định và giảm stress sinh lý. Ruộng đủ nước giúp rễ ăn sâu, chồi khỏe, tăng tỷ lệ chồi hữu hiệu.

Sử dụng giải pháp hỗ trợ sinh trưởng an toàn

Trong sản xuất hiện đại, nhiều bà con ưu tiên các giải pháp hỗ trợ sinh trưởng có nguồn gốc sinh học và chiết xuất thảo mộc.

Những giải pháp này rất an toàn, giúp cây tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, thúc đẩy trao đổi chất và kích thích phát triển bộ rễ.

Khi rễ khỏe – thân mạnh – khả năng quang hợp tối ưu, cây lúa sẽ tập trung phát triển những chồi có tiềm năng tạo bông, nhờ đó nâng cao số lượng chồi hữu hiệu.

Những hỗ trợ này không thay thế phân bón, mà đóng vai trò bổ trợ, giúp cây tận dụng tốt hơn lượng phân đã được bón vào đất.

Plastimula 1SL – thuốc điều hòa sinh trưởng từ thảo mộc giúp phát triển rễ và tăng chồi hữu hiệu

Với cơ chế hoạt động đặc biệt, Plastimula 1SL giúp cây trồng tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng, phát triển cân đối và duy trì sức khỏe bền vững ở các giai đoạn cực trọng.

Khi lúa đẻ nhánh có sự hỗ trợ của Plastimula 1SL thì bộ rễ sẽ được cường lực, cây lúa được gia tăng sức chống chịu, giúp tiết kiệm phân bón và tối đa số chồi hữu hiệu.

Số lượng chồi hữu hiệu là thước đo quan trọng cho tiềm năng năng suất của ruộng lúa. Khi ruộng đạt đủ lượng chồi hữu hiệu, năng suất gần như được xác lập ngay từ giai đoạn đầu.

Mỗi ruộng mỗi khác, mỗi vụ mỗi điều kiện, nhưng mục tiêu chung vẫn là tối ưu chồi hữu hiệu để có vụ mùa bội thu và Plastimula 1SL sẽ đồng hành cùng bà con trong hành trình canh tác đạt cả năng suất và chất lượng.

Mọi thắc mắc, quý bà con hãy liên hệ tổng đài 1800 1083 và các nền tảng mạng xã hội (tiktok, facebook, zalo, youtube) của Công ty Tân Thành để được tư vấn và hỗ trợ.

Cần Thơ, ngày 06 tháng 10 năm 2025