Trong thời gian gần đây, nhiều cánh đồng lúa đang ghi nhận sự xuất hiện của rầy phấn trắng với mật số ngày càng tăng.

Đây là đối tượng dịch hại tuy nhỏ nhưng có khả năng gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh trưởng và năng suất lúa nếu bà con chủ quan hoặc phát hiện muộn.

Trước những diễn biến thời tiết thất thường hiện nay, việc nhận diện sớm và quản lý kịp thời rầy phấn trắng là điều bà con nông dân cần đặc biệt lưu ý.

Rầy phấn trắng hại lúa xuất hiện nhiều khi nắng nóng

Theo các tài liệu chuyên môn, rầy phấn trắng thường phát triển mạnh trong điều kiện nhiệt độ cao, độ ẩm thấp và ít mưa, đặc biệt là thời điểm chuyển mùa từ mùa mưa sang mùa nắng.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, thời tiết diễn biến bất thường khiến rầy phấn trắng có thể xuất hiện khó lường và gây hại ở nhiều thời điểm khác nhau trong vụ lúa, không chỉ riêng mùa nắng nóng.

Rầy phấn trắng không những tấn công ở giai đoạn lúa làm đòng – trổ như trước đây, hiện nay rầy phấn trắng còn xuất hiện trên cả những ruộng lúa giai đoạn cây còn nhỏ.

Nếu mật số cao, chúng có thể làm cây lúa suy yếu, chậm sinh trưởng và ảnh hưởng đến sự phát triển của cả ruộng lúa.

Tác hại của rầy phấn trắng đối với cây lúa

Rầy phấn trắng gây hại bằng cách chích hút nhựa lá lúa, làm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng của cây. Giai đoạn gây hại nguy hiểm nhất là khi rầy ở dạng ấu trùng, bởi lúc này chúng bám cố định trên lá và gây hại liên tục.

Khi bị rầy phấn trắng tấn công, ruộng lúa thường xuất hiện hai triệu chứng rõ rệt trên lá:

Biến màu lá:

Do bị chích hút nhựa, lá lúa dần chuyển sang màu vàng, sau đó héo úa và suy yếu nhanh. Nếu mật số rầy cao, hiện tượng vàng lá có thể lan rộng trên cả ruộng.

Ngoài ra, dịch tiết của rầy còn tạo điều kiện cho nấm bồ hóng phát triển, làm bề mặt lá bị phủ lớp đen, cản trở quá trình quang hợp và khiến cây lúa sinh trưởng kém.

Biến dạng lá:

Rầy phấn trắng còn gây ra hiện tượng xoắn lá.

Ở mức độ nhẹ, lá lúa có thể dợn sóng. Nhưng khi bị nặng, lá sẽ xoắn tít lại, làm giảm khả năng quang hợp và ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây.

Thông thường sau khoảng hai tuần kể từ khi bị rầy tấn công, triệu chứng xoắn lá sẽ bắt đầu xuất hiện rõ rệt.

Đặc biệt nguy hiểm khi rầy phấn trắng tấn công vào lá đòng ở giai đoạn làm đòng – trổ, vì lúc này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình quang hợp nuôi bông. Hậu quả là bông lúa trổ khó, hạt lép lửng và năng suất giảm đáng kể.

Rầy phấn trắng tấn công vào lá đòng ở giai đoạn làm đòng – trổ

Dấu hiệu nhận biết rầy phấn trắng trên ruộng lúa

Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết rầy phấn trắng là khi bà con tác động vào tán lá lúa và thấy những con rầy màu trắng bay lên kèm lớp phấn mịn. Đây chính là thành trùng rầy phấn trắng đang hoạt động và chuẩn bị sinh sản.

Rầy phấn trắng có khả năng sinh sản rất nhanh. Con cái có thể đẻ hàng trăm trứng theo từng ổ, và tỷ lệ trứng nở khá cao. Sau khi nở, ấu trùng sẽ di chuyển xuống mặt dưới của lá lúa để bám cố định và bắt đầu gây hại.

Đặc biệt, ấu trùng tuổi 1 có khả năng di chuyển nhanh, tìm vị trí thích hợp để sống và phát triển qua các tuổi tiếp theo.

Chính việc cư trú ở mặt dưới lá khiến việc phát hiện và quản lý rầy phấn trắng trở nên khó khăn hơn nếu bà con không kiểm tra kỹ khi thăm đồng.

Giải pháp quản lý rầy phấn trắng hiệu quả

Để hạn chế rầy phấn trắng gây hại, bà con cần chú ý thực hiện tốt các biện pháp quản lý ngay từ đầu vụ.

Trước hết, cần vệ sinh đồng ruộng sạch sẽ sau khi kết thúc vụ lúa, loại bỏ tàn dư cây trồng để hạn chế nơi trú ngụ của dịch hại.

Bên cạnh đó, việc thăm đồng thường xuyên là yếu tố rất quan trọng giúp phát hiện sớm rầy phấn trắng.

Khi thăm ruộng, bà con nên tác động nhẹ vào tán lá để quan sát xem có rầy bay lên hay không. Đồng thời cần kiểm tra kỹ mặt dưới của lá lúa để phát hiện ấu trùng.

Khi mật số ấu trùng đạt khoảng 2–3 con trên mỗi lá, bà con cần xử lý kịp thời để tránh rầy bùng phát mạnh. Lúc này có thể sử dụng TT Checker 270SC với liều lượng 40ml cho bình 25 lít nước để quản lý hiệu quả rầy phấn trắng.

Ngoài ra, bà con nên kết hợp thêm thuốc sinh học có nguồn gốc thảo mộc tự nhiên Plastimula 1SL với liều lượng 30ml/bình 25 lít nhằm giúp cây lúa nhanh phục hồi, tăng khả năng hấp thu dinh dưỡng và phát triển khỏe sau khi bị dịch hại tấn công.

Khi phun thuốc, nên thực hiện vào sáng sớm hoặc chiều mát và chú ý phun kỹ để đạt hiệu quả cao nhất.

Chủ động phòng trừ để bảo vệ năng suất lúa

Rầy phấn trắng là đối tượng dịch hại có thể phát triển rất nhanh nếu gặp điều kiện thuận lợi. Vì vậy bà con không nên chủ quan mà cần chủ động theo dõi ruộng lúa thường xuyên, phát hiện sớm và xử lý đúng thời điểm.

Phát hiện sớm – quản lý kịp thời chính là chìa khóa giúp bà con bảo vệ ruộng lúa, hạn chế thiệt hại và đảm bảo năng suất cuối vụ.

Nếu cần thêm thông tin hoặc hỗ trợ kỹ thuật, bà con có thể liên hệ tổng đài 1800 1083 (miễn cước) hoặc nhắn tin qua các kênh Facebook, Zalo, TikTok, YouTube của Công ty TNHH TM Tân Thành để được tư vấn chi tiết.

Cần Thơ, ngày 07 tháng 03 năm 2026