Ngộ độc hữu cơ và phèn sau mưa đầu mùa là tình trạng khá phổ biến trên ruộng lúa, đặc biệt ở những chân đất trũng, đất có nhiều xác bã hữu cơ hoặc vùng canh tác lâu năm.
Ruộng lúa chậm phát triển vì xì phèn, ngộ độc.
Sau những cơn mưa lớn đầu mùa, nhiều ruộng lúa đang xanh tốt bỗng chuyển sang chậm phát triển vì xì phèn, ngộ độc. Những hiện tượng này gây ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đẻ nhánh, mất năng suất.Dấu hiệu dễ nhận biết của ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn là bộ rễ bị tổn thương
Khi nhổ lúa lên kiểm tra, rễ thường có màu đen hoặc nâu sậm, ít rễ trắng, kèm theo mùi hôi đặc trưng do quá trình phân hủy trong điều kiện yếm khí đó là ngộ độc hữu cơ.
Về ngộ độc phèn, khi xem rễ lúa, bà con có thể dễ dàng thấy được rễ bị vàng.
Trên mặt ruộng, lá lúa chuyển vàng nhạt hoặc vàng không đều, cây phát triển chậm, đẻ nhánh kém. Một số trường hợp nặng, lá có thể cháy đầu hoặc xoắn nhẹ, làm bà con dễ nhầm lẫn với thiếu dinh dưỡng hoặc bệnh hại.
Nguyên nhân lúa bị ngộ độc khi nắng nóng chuyển sang mưa
Nguyên nhân chính xuất phát từ điều kiện đất bị yếm khí sau mưa lớn. Khi nước ngập lâu, lượng oxy trong đất giảm mạnh, làm quá trình phân hủy xác bã hữu cơ diễn ra theo hướng kỵ khí, sinh ra các khí độc như H₂S, CH₄ và các axit hữu cơ.
Đồng thời, ở những vùng đất phèn, mưa đầu mùa còn làm rửa trôi và giải phóng các chất độc như sắt, nhôm dạng hòa tan, gây hại trực tiếp cho bộ rễ. Khi rễ bị “ngộ độc”, khả năng hút dinh dưỡng giảm mạnh, dẫn đến cây lúa suy yếu dù trên ruộng vẫn còn phân.
Giải pháp hỗ trợ cây lúa vượt qua ngộ độc khi chuyển mùa
Để xử lý nhanh tình trạng này, bà con cần ưu tiên cải thiện môi trường đất trước khi nghĩ đến việc bón phân.
Việc đầu tiên là quản lý nước hợp lý, nếu ruộng đang ngập sâu, nên rút bớt nước để tạo điều kiện thông thoáng cho đất, xã độc chất. Sau đó, có thể vô lại nước ở mức vừa phải để ổn định môi trường cho rễ phục hồi.
Tránh giữ nước liên tục trong giai đoạn đang ngộ độc vì sẽ làm tình trạng ngộ độc nặng hơn.
Song song đó, cần hỗ trợ cây phục hồi bộ rễ càng sớm càng tốt. Có thể sử dụng các giải pháp giúp giải độc, kích thích ra rễ mới và tăng sức đề kháng cho cây.
Khi bộ rễ được cải thiện, cây lúa sẽ xanh trở lại và phát triển bình thường.
Lưu ý, không nên bón đạm ngay khi lúa đang bị ngộ độc vì rễ chưa hấp thu được, dễ gây lãng phí và làm cây suy yếu thêm.
Giải pháp sinh học từ thảo mộc giúp cây vượt qua bất lợi
Trong thực tế sản xuất, nhiều bà con đã áp dụng sản phẩm sinh học hỗ trợ giảm sốc, giảm stress cũng như phục hồi nhanh sau ngộ độc và Plastimula 1SL là một lựa chọn đáng chú ý.
Sản phẩm giúp cây lúa giảm sốc, ổn định sinh lý và hỗ trợ phục hồi sau khi gặp điều kiện bất lợi như mưa lớn, ngập úng hay đất yếm khí.
Khi sử dụng đúng cách, đúng thời điểm, Plastimula 1SL giúp cây nhanh chóng ra rễ mới, cải thiện sức sống và xanh tốt trở lại.
Bà con có thể phun Plastimula 1SL ngay khi thấy lúa bị chậm sinh trưởng do điều kiện bất lợi với liều lượng 30ml/bình 25L.
Bên cạnh đó, khi xử lý Plastimula 1SL ở các thời điểm xử lý giống, đẻ nhánh, làm đòng và trổ lẹt xẹt còn giúp tiết kiệm đến 20% lượng phân bón mà lúa vẫn phát triển vượt trội ở các thời kỳ quan trọng, giữ vững năng suất.
Những lưu ý để ngăn ngừa tình trạng ngộ độc trên ruộng lúa
Về lâu dài, để phòng ngừa ngộ độc hữu cơ, ngộ độc phèn, bà con nên chú ý xử lý rơm rạ và xác bã hữu cơ trước khi xuống giống, hạn chế phân hủy dở dang trong ruộng.
Có thể cày vùi sớm, kết hợp phơi đất hoặc sử dụng chế phẩm hỗ trợ phân hủy.
Ngoài ra, cần chủ động quản lý mực nước hợp lý ngay từ đầu vụ, không để ruộng ngập sâu kéo dài, đặc biệt trong giai đoạn mới gieo sạ.
Khi xử lý đúng cách, ngộ độc trên ruộng lúa sẽ không còn là áp lực lớn
Ngộ độc hữu cơ và phèn sau mưa đầu mùa là rủi ro thường gặp nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu phát hiện sớm và xử lý đúng cách.
Tập trung cải thiện môi trường đất, phục hồi bộ rễ và kết hợp giải pháp hỗ trợ như Plastimula 1SL sẽ giúp cây lúa nhanh chóng vượt qua bất lợi, đảm bảo sinh trưởng ổn định và giữ vững năng suất cho cả vụ.
Mọi thông tin chi tiết, nhà nông vui lòng liên hệ tổng đài 1800 1083 (miễn cước) hoặc các nền tảng mạng xã hội của Công ty Tân Thành để được hỗ trợ.
Cần Thơ, ngày 07 tháng 5 năm 2026
